Ostatnio: wt.
20:00
18 października 2011
ORESTEIA
Iannis Xenakis

Oresteia 

Opera w jednym akcie (1965-66, wersja 1989-92)

Libretto wg Ajschylosa
Premiera światowa: Gibellina, Sycylia, 21 sierpnia 1987
Premiera obecnej produkcji: 14 marca 2010
Polski tekst: Jakub Porcari, Michał Zadara,
Daniel Przastek, Federico Montinaro 
Oryginalna wersja językowa z polskimi napisami

 

Czas trwania spektaklu: 1 godz. 30 min.

 

Dyrygent: Franck Ollu
Reżyseria: Michał Zadara
Scenografia: Robert Rumas
Kostiumy: Julia Kornacka
Ruch sceniczny: Tomasz Wygoda
Przygotowanie chóru: Bogdan Gola
Przygotowanie chóru Alla Polacca: Sabina Włodarska
Reżyseria świateł: Artur Sienicki
Projekcje: Thomas Harzem
Dramaturg: Daniel Przastek

 

Chór i Orkiestra Opery Narodowej
Chór Alla Polacca


Rozmowa z Michałem Zadarą dla "Dwutygodnika"

Kompozytor, inżynier budownictwa lądowego, architekt i matematyk – Iannis Xenakis. Milan Kundera mówił o nim, że jest „prorokiem niewrażliwości”. Sam kompozytor określał swoją twórczość mianem muzyki matematycznej. Tworząc, opierał się na strukturach pozamuzycznych, między innymi na teorii prawdopodobieństwa, prawach kinetyki, teorii gier, ruchach Browna. Muzyka Xenakisa określana jest jako mocno abstrakcyjna, surowa i asemantyczna. Libretto Orestei stworzył Xenakis na kanwie oryginalnego tekstu Ajschylosa, odwołując się w ten sposób do swoich greckich korzeni i wspomnień z młodości. Dzieło łączy w sobie brzmienie współczesnej muzyki klasycznej, antyczną grecką tragedię, japoński teatr ze śpiewem prawosławnej cerkwi. Reżyserska wizja Michała Zadary przenosi akcję z czasów tworzenia demokracji ateńskiej w czasy PRL-u, ale istota pozostaje niezmienna. Oresteia ma opowiedzieć o źródle naszej tożsamości politycznej, o państwie, które wyłoniło się z wielkiej wojny.


 TERYTORIA. Cykl spotkań z muzyką współczesną. Spotkań, w których próbujemy odnaleźć i nakreślić nowe oblicze opery. Gatunku, który zmienia dziś swoją definicję, podbijając nowe terytoria, kreśląc odmienne sensy, proponując nową estetykę. W cyklu prezentujemy najważniejsze dzieła muzyki współczesnej równolegle z debiutami polskich kompozytorów, utwory zupełnie nieznane z klasyką awangardy, zestawiamy debiuty polskich reżyserów z czołówką inscenizatorów europejskich. Opera żyje, ma się dobrze i łypie do nas cybernetycznym okiem Feniksa.


Pełny tekst libretta w polskim tłumaczeniu dostępny w programie do spektaklu.

Projekt plakatu: Adam Żebrowski
Fot. Krzysztof Bieliński


Partner Teatru Wielkiego - Opery Narodowej:

 


Patroni medialni Teatru Wielkiego - Opery Narodowej:


    
 
               

 

 
                                     

 

 

 

STRESZCZENIE

Agamemnon, lato 1945 roku
    Zgodnie z założeniami Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, trwa uroczystość nadania ziemi chłopom bezrolnym. Chłopi z mieszanymi uczuciami odbierają nadziały. Dopełnieniem świątecznego dnia jest przyjazd kina objazdowego i projekcja filmu.
    Powraca Agamemnon – oficer z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, który przybył do kraju pierwszym możliwym transportem. Towarzyszy mu Kasandra, Niemka, przywłaszczona z obozu internowanych. Pojawienie się dawnego właściciela wzbudza konsternację zebranych. Klitajmestra wita męża w dekoracjach komunistycznych, co wzbudza jego niechęć.
    Rozpoczyna się kolejna projekcja filmowa – obraz dobrodziejstw, które przyniesie Związek Radziecki. Kasandra przepowiada nieszczęścia które spotkają ją i Agamemnona. Żołnierze wyprowadzają Kasandrę i zabijają ją. Klitajmestra morduje męża. Chłopi lamentują śmierć Agamemnona, ale nie buntują się przeciwko nowej władzy.

Ofiarnice, wiosna 1956 roku
    Minęło 11 lat. W kraju trwa okres stalinizmu, choć zauważalne są pierwsze symptomy odwilży i zmian w życiu społeczno-politycznym. Na majątku Agamemnona powstało Państwowe Gospodarstwo Rolne. Z pracy w polu na obiad przyszły robotnice. Wśród nich jest siostra Orestesa Elektra, córka Agamemnona i Klitajmestry.
    Z więzienia wraca Orestes – syn Agamemnona i Klitajmestry, który ostatnie lata spędził w więzieniu. Dzięki ogłoszonej amnestii wyszedł na wolność i powrócił, w towarzystwie dwóch przyjaciół, do rodzinnej wsi.
    Elektra i Orestes przysięgają zbrodnię na matce. Przygotowują się do zabicia matki i jej kochanka. Orestes najpierw zabija Ajgistosa, a potem Klitajmestrę.

Łaskawe
, zima 1971 roku
    Minęło 15 lat. Ogłoszona w grudniu 1970 roku podwyżka cen towarów pierwszej potrzeby spowodowała liczne strajki na terenie kraju. W PGR-ze znanym z Ofiarnic robotnice okupują stołówkę, są przygotowane do rozstrzygnięcia siłowego. Dochodzi do pacyfikacji z udziałem Milicji Obywatelskiej – aż tu nagle zjawia się Edward Gierek z gospodarską wizytą, z których jest znany. Jego przemówienie rysuje obraz świetlanej przyszłości. Jego urzędnicy negocjują ze strajkującymi i obiecują lepsze warunki życia i pracy. Dotychczasowe spory i niezadowolenie ustępuje miejsca akceptacji społecznej. Rozpoczyna się doba polskiego konsumpcjonizmu. Święto pojednania władzy i społeczeństwa.