obsada:

Streszczenie

Akcja opery rozgrywa się w Kalinowie nad brzegiem Wołgi.

Akt 1

   Nad brzegiem Wołgi Wania Kudriasz – młody nauczyciel, inteligent o rewolucyjnych poglądach rozmawia z Głaszą – służącą w znajdującym się nieopodal domu Kabanowów i zachwyca się widokiem rzeki. Obserwują zbliżającego się kupca Dikoja, który beszta swojego bratanka Borysa. Odprawiwszy bratanka Dikoj idzie do parku na spotkanie z Kabanichą. Tymczasem Kudriasz podchodzi do Borysa, a ten opowiada mu o swej trudnej sytuacji – o śmierci rodziców i babki oraz jej testamencie, o zależności od wuja Dikoja (Borys i jego siostra otrzymają spadek po babce, jeżeli będą traktować wuja z należytym szacunkiem). Następnie Borys wyznaje przyjacielowi, że kocha Katię, młodą żonę Tichona Kabanowa, syna Kabanichy. Zza rogu przyjaciele obserwują scenę przed domem Kabanowów.

   Kabanicha wysyła Tichona na targ do Kazania, wyrzuca mu też, że odkąd ma żonę, nie okazuje matce tyle szacunku i miłości, co dawniej. Katia staje w obronie męża, za co gani ją teściowa. Tichon, gdy zostaje sam z Warwarą, wychowanicą Kabanowów, żali się na żonę. Warwara broni Katii i zarzuca Tichonowi, że ten zapewne wolałby się upić niż stanąć w obronie żony.

   Scena w domu Kabanowów. Katia opowiada Warwarze, jak wolna i szczęśliwa czuła się w dzieciństwie. Wyznaje, że teraz marzy o tajemniczym kochanku. Wyznanie przerywa Tichon, który przychodzi pożegnać się przed wyjazdem do Kazania. Katia błaga go, by nie jechał lub zabrał ją ze sobą, robi mu wyrzuty, że już jej nie kocha, chce, aby mąż zażądał od niej przysięgi wierności. Wchodzi Kabanicha i pośpiesza syna, wcześniej jednak, przykazuje mu, by upomniał żonę, jak ma się sprawować podczas jego nieobecności. W końcu Tichon żegna się z matką i żoną i wyjeżdża.

Akt 2

   Dom Kabanowów. Nieco później tego samego dnia. Kabanicha zarzuca Katii, że niewystarczająco okazuje smutek z powodu nieobecności męża. Wychodzi. Warwara daje Katii klucz do furtki w odległej części ogrodu, gdzie planuje spotkanie z kochankiem i namawia przyjaciółkę, by zrobiła to samo. Ta najpierw się opiera, następnie ulega pokusie i decyduje na spotkanie z Borysem.

   Tymczasem do Kabanichy przychodzi podpity Dikoj i deklaruje, że tylko z nią chce się widzieć, tylko z nią rozmawiać, bo tylko ona go rozumie. Skarży się na ludzi, którzy żądają od niego pieniędzy, co doprowadza go do furii. Padając jej do nóg, opowiada o tym, jak w swej porywczości najpierw omal nie pobił chłopa, który przyszedł do niego po zapłatę za pracę, a potem błagał go o wybaczenie na kolanach. Kabanicha odtrąca go i napomina, ale zakończenie sceny ujawnia specyficzne napięcie erotyczne między nimi.

   Późną nocą w ogrodzie Kabanowów na schadzkę z Warwarą czeka Kudriasz, śpiewając ludową piosenkę. Niespodziewanie pojawia się również Borys, który otrzymał wiadomość od Warwary, że ma się tu stawić. Nadchodzi Warwara. Idą z Kudriaszem nad Wołgę.

   Zjawia się Katia. Borys wyznaje jej miłość, a ona przerażona opiera się, widząc w tej miłości tylko grzech i zgubę, w końcu ulega i obejmuje go. Z przechadzki wracają Warwara z Kudriaszem i namawiają tamtych dwoje na spacer nad rzeką, a Warwara wyjaśnia Kudriaszowi, że nie należy przejmować się Kabanichą, gdyż ta nie może wykryć ich spisku. Obie pary kończą schadzkę i kobiety wracają do domu.

Akt 3

   Mijają dwa tygodnie. W miejscu, gdzie okoliczni mieszkańcy spotykają się, by grać w szachy, Kudriasz i Kuligin, mimo deszczu postanawiają rozegrać partię. W tle widać plakat filmu przedstawiający płomienie piekielne. Dołącza do nich zmoknięty Dikoj i rozpoczynają dyskusję o naturze burzy. Kudriasz reprezentuje nowoczesne, naukowe poglądy, a pełen zabobonnego lęku Dikoj twierdzi, że burza to kara za grzechy. Gdy ulewa się kończy, rozchodzą się, zostaje Kudriasz. Nadchodzą Borys i Warwara, która opowiada o tym, co dzieje się w domu Kabanowów: wrócił mąż Katii, ta - dręczona wyrzutami sumienia, jest bliska wyznania mu win, a Kabanicha coś podejrzewa. Pojawiają się Kabanicha i Katia, dźwięki burzy wytrącają udręczoną Katię z równowagi. Katia pada na kolana i wyznaje mężowi zdradę, po czym wybiega w burzę.

   Wieczór, nabrzeże Wołgi – Tichon i Głasza szukają Katii, Warwara i Kudriasz planują ucieczkę do Moskwy. Katia błąka się nad brzegiem rzeki rozpaczając nad swoją winą i hańbą. Chciałaby ostatni raz zobaczyć kochanka i umrzeć. Nadchodzi Borys, padają sobie w objęcia, kochanek powiadamia Katię, że wuj wysyła go aż na Syberię, odrzuca jej prośbę, by zabrał ją ze sobą.

   Katia zostaje sama i w rozpaczy rzuca się do rzeki. Z drugiego brzegu Kuligin widzi, co się stało i woła o pomoc. Rusza Tichon wstrzymywany przez Kabanichę. Kiedy jeden z przechodniów przynosi ciało Katii i kładzie je przed Kabanowem, ten pada na nie szlochając. Zachowując zimną krew i starając się zachować pozory Kabanicha dziękuje wszystkim za pomoc.