ORESTEIA
Opera (1965-66, wersja 1989-92) Libretto wg Ajschylosa
Czas trwania spektaklu: 1 godz. 30 min.
Dyrygent: Franck Ollu
Chór i Orkiestra Opery Narodowej obsada:Kasandra - Maciej Nerkowski Milan Kundera nazwał Xenakisa prorokiem niewrażliwości. Sam kompozytor określał swoją twórczość mianem muzyki matematycznej. Tworząc opierał się na strukturach pozamuzycznych, między innymi na teorii prawdopodobieństwa, prawach kinetyki, teorii gier, ruchach Browna. Muzyka Xenakisa określana jest jako mocno abstrakcyjna, surowa i asemantyczna. Libretto Orestei stworzył Xenakis na kanwie oryginalnego tekstu Ajschylosa, odwołując się w ten sposób do swoich greckich korzeni i wspomnień z młodości. Dzieło łączy w sobie brzmienie współczesnej muzyki klasycznej, antyczną grecką tragedię, japoński teatr Nō ze śpiewem prawosławnej cerkwi. Reżyserska wizja Michała Zadary przenosi akcję z czasów tworzenia demokracji ateńskiej w czasy PRL-u, ale istota pozostaje niezmienna. Oresteia ma opowiedzieć o źródle naszej tożsamości politycznej, o państwie, które wyłoniło się z wielkiej wojny.
Projekt plakatu: Adam Żebrowski
|
![]() | ![]() | ![]() |
|---|
Patroni medialni spektaklu:
![]() | ![]() |
|---|
Partner spektaklu:
STRESZCZENIE
Agamemnon, lato 1945 roku
Zgodnie z założeniami Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, trwa uroczystość nadania ziemi chłopom bezrolnym. Chłopi z mieszanymi uczuciami odbierają nadziały. Dopełnieniem świątecznego dnia jest przyjazd kina objazdowego i projekcja filmu.
Powraca Agamemnon – oficer z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, który przybył do kraju pierwszym możliwym transportem. Towarzyszy mu Kasandra, Niemka, przywłaszczona z obozu internowanych. Pojawienie się dawnego właściciela wzbudza konsternację zebranych. Klitajmestra wita męża w dekoracjach komunistycznych, co wzbudza jego niechęć.
Rozpoczyna się kolejna projekcja filmowa – obraz dobrodziejstw, które przyniesie Związek Radziecki. Kasandra przepowiada nieszczęścia które spotkają ją i Agamemnona. Żołnierze wyprowadzają Kasandrę i zabijają ją. Klitajmestra morduje męża. Chłopi lamentują śmierć Agamemnona, ale nie buntują się przeciwko nowej władzy.
Ofiarnice, wiosna 1956 roku
Minęło 11 lat. W kraju trwa okres stalinizmu, choć zauważalne są pierwsze symptomy odwilży i zmian w życiu społeczno-politycznym. Na majątku Agamemnona powstało Państwowe Gospodarstwo Rolne. Z pracy w polu na obiad przyszły robotnice. Wśród nich jest siostra Orestesa Elektra, córka Agamemnona i Klitajmestry.
Z więzienia wraca Orestes – syn Agamemnona i Klitajmestry, który ostatnie lata spędził w więzieniu. Dzięki ogłoszonej amnestii wyszedł na wolność i powrócił, w towarzystwie dwóch przyjaciół, do rodzinnej wsi.
Elektra i Orestes przysięgają zbrodnię na matce. Przygotowują się do zabicia matki i jej kochanka. Orestes najpierw zabija Ajgistosa, a potem Klitajmestrę.
Łaskawe, zima 1971 roku
Minęło 15 lat. Ogłoszona w grudniu 1970 roku podwyżka cen towarów pierwszej potrzeby spowodowała liczne strajki na terenie kraju. W PGR-ze znanym z Ofiarnic robotnice okupują stołówkę, są przygotowane do rozstrzygnięcia siłowego. Dochodzi do pacyfikacji z udziałem Milicji Obywatelskiej – aż tu nagle zjawia się Edward Gierek z gospodarską wizytą, z których jest znany. Jego przemówienie rysuje obraz świetlanej przyszłości. Jego urzędnicy negocjują ze strajkującymi i obiecują lepsze warunki życia i pracy. Dotychczasowe spory i niezadowolenie ustępuje miejsca akceptacji społecznej. Rozpoczyna się doba polskiego konsumpcjonizmu. Święto pojednania władzy i społeczeństwa.