Początki warszawskiej orkiestry operowej wiążą się z działalnością Teatru Narodowego, prowadzonego przez Wojciecha Bogusławskiego. Zespołem operowym kierowali wówczas dwaj wybitni polscy kompozytorzy i dyrygenci: Józef Elsner i Karol Kurpiński. Kurpiński został również pierwszym dyrektorem otwartego w 1833 r. Teatru Wielkiego. Później orkiestrą kierowali między innymi: wybitny dyrygent włoski Jan Quattrini i twórca polskiej opery narodowej Stanisław Moniuszko, a od początku naszego stulecia - tej miary dyrygenci, co Emil Młynarski, Artur Rodziński czy Zdzisław Górzyński.
Po II wojnie światowej rozpoczął się żmudny proces kształtowania i stałego doskonalenia zespołu, który ostatecznie stał się najliczniejszą z polskich orkiestr operowych. Pozwala to jej podejmować różnorodne, ambitne zadania artystyczne. Zespołem kierowali i współpracowali z nim czołowi polscy dyrygenci, tacy jak: Witold Rowicki, Bohdan Wodiczko, Jan Krenz, Jerzy Semkow, Mieczysław Mierzejewski, Henryk Czyż, Antoni Wit, Jerzy Maksymiuk, Bogusław Madey, Antoni Wicherek, Robert Satanowski, Kazimierz Kord, Grzegorz Nowak, Andrzej Straszyński, Tadeusz Wojciechowski i Jacek Kaspszyk. Orkiestra występowała również wielokrotnie pod batutą znanych dyrygentów zagranicznych, takich jak: Nello Santi, Alberto Zedda, Heinz Fricke, Hans Swarowsky, Gerhard Geist, Dżansug Kachidze, George A. Albrecht, Werner Seitzer, Michael Zilm, Siegfried Köhler, Elio Boncompagni, José Maria Florencio Júnior, Tiziano Severini, Enrique Diemecke, Paul Connelly, Chikara Imamura, Marc Minkowski, Valery Gergiev .
Orkiestra odbyła szereg tournée zagranicznych ze spektaklami operowymi i baletowymi, jak również z koncertami symfonicznymi, odwiedzając m.in.: Berlin, Bonn, Bregenz, Brukselę, Bukareszt, Lizbonę, Luksemburg, Madryt, Monte Carlo, Moskwę, Paryż, Sofię, Tel-Aviv, a ostatnio także kilkanaście miast w Japonii. Brała udział w festiwalach muzycznych m.in. w Xanten, Carcassonne, Salonikach i Mai Festwoche w Wiesbaden, gdzie w roku 1972 otrzymała złote pióro za wykonanie "Otella" Verdiego pod dyrekcją Jana Krenza.
Orkiestra posiada na swym koncie szereg nagrań, między innymi IX Symfonię Beethovena, II Symfonię Brahmsa, "Halkę" i "Straszny dwór" Stanisława Moniuszki, "Borysa Godunowa" Modesta Musorgskiego, fragmenty "Trubadura" Giuseppe Verdiego i "Fausta" Charlesa Gounoda i inne. Wielokrotnie występowała również z koncertami muzyki symfonicznej i oratoryjnej wykonując m.in. dzieła takich kompozytorów jak: Mozart, Rossini, Beethoven, Chopin, Brahms, Mahler.
ORKIESTRA TEATRU WIELKIEGO - OPERY NARODOWEJ
W 2010
Dyrektor muzyczny: Tadeusz Kozłowski
Dyrygenci: Bogdan Hoffmann, Andrzej Straszyński, Evgeny Volynsky
Asystenci dyrygenta: Grzegorz Berniak, Marta Kluczyńska, Wojciech Siemianowski, Iwona Sowińska-Fruhtrunk
I skrzypce: Stanisław Tomanek (pierwszy koncertmistrz), Sylwia Konopka (koncertmistrz), Łukasz Błaszczyk (zastępca koncertmistrza), Małgorzata Czajkowska-Tomanek, Piotr Stawski, Lidia Wilczyńska, Jolanta Maciejewska, Justyna Kasperek, Alicja Tomków, Piotr Kaniuga, Justyna Rogozińska-Czeżyk, Włodzimierz Orłowski, Elżbieta Schatz-Dąbrowska, Andrzej Majewski, Anna Bartoszewicz-Kozłowska, Teresa Tadzik, Alina Gawlik, Barbara Kowalska, Beata Kosewska, Katarzyna Lech-Kapituła;
II skrzypce: Agnieszka Zdebska, Maciej Przestrzelski, Adriana Błaszczak, Magdalena Sokal, Jacek Michałowicz, Agnieszka Jackowska-Kobiela, Magdalena Janiak, Małgorzata Zdunek, Adam Kublik, Jan Kacperczyk, Ewa Michalska, Urszula Małecka, Magdalena Kisielińska, Liliana Duda, Józef Karolak, Katarzyna Demus;
Altówki: Andrzej Szymański, Dorota Sapiecha-Sroczyńska, Dariusz Wachnik, Igor Kabalewski, Tomasz Turski, Marta Straszyńska, Bogusława Zatorska, Krzysztof Zimak, Beata Prylińska, Jolanta Pałka, Justyna Rychlik, Irena Chudzik-Jendrysiak, Andrzej Rzążewski;
Wiolonczele: Marek Jankowski (koncertmistrz), Piotr Hausenplas (koncertmistrz), Jadwiga Traczyk-Pazdrowska, Robert Karpiński, Rafał Kobiela, Jacek Stankiewicz, Tomasz Błaszczak, Paweł Wojciechowski, Alfred Wiltos, Wojciech Sławiński;
Kontrabasy: Stanisław Glinka, Kazimierz Jendrysiak, Adam Kotula, Michał Sobuś, Zbigniew Górski, Maciej Muczke, Michał Woźniak, Adam Rakowski, Grzegorz Dymek;
Flety: Robert Nalewajka, Agnieszka Prosowska-Iwicka, Grażyna Zbijowska, Dorota Puchnowska-Aftyka, Marcin Kamiński, Marcin Stawiszyński ;
Oboje: Sylwester Sobola, Przemysław Nalewajka, Artur Jackowski, Piotr Zacny, Jacek Rymarz, Sebastian Aleksandrowicz;
Klarnety: Mariusz Głębocki, Bogdan Kraski, Krzysztof Zbijowski, Krzysztof Mastalerski, Marek Szaparkiewicz, Jarosław Buraczyński;
Fagoty: Artur Kasperek, Krzysztof Brych, Michał Wawrzyniak, Stanisław Jastrzębski, Rafał Zason;
Waltornie: Tomasz Bińkowski, Cezary Falkowski, Igor Szeligowski, Grzegorz Błaszczyk, Grzegorz Żelazko, Andrzej Kiljanek, Bogusław Wróbel, Marek Michalec;
Trąbki: Mieczysław Latawiec, Krzysztof Bednarczyk, Kazimierz Adamski, Małgorzata Dzikowska, Maciej Woleński, Jacek Brzózka, Paweł Kraski;
Puzony: Piotr Wawreniuk, Tomomasa Ueyama, Piotr Dąbrowski, Michał Kiljan, Mariusz Opaliński, Rafał Piłasiewicz;
Tuby: Roman Miller, Eugeniusz Gumuła;
Harfy: Grażyna Strzeszewska-Lis, Barbara Witkowska, Anna Piechura-Gabryś;
Fortepian: Ryszard Szubert;
Perkusja: Henryk Mikołajczyk, Krzysztof Szmańda, Rafał Kucharski, Katarzyna Bojaryn, Paweł Gębicki, Jan Smoczyński;
Inspektorzy Orkiestry: Grzegorz Żelazko, Piotr Kaniuga;
Organizacja Pracy Artystycznej: Agnieszka Nowakowska;
Lutnik: Wojciech Łukasz;
Biblioteka Orkiestry: Dariusz Szewczyk.
Obsługa Orkiestry: Janusz Mękal, Paweł Noster, Mateusz Kozerski;
Konserwatorzy instrumentów: Krzysztof Górski, Leszek Pietroń.
Fot. Paweł Rosłon
e-mail: orkiestra@teatrwielki.pl