Jurij Grigorowicz   Znakomity rosyjski choreograf, wieloletni dyrektor baletu w moskiewskim Teatrze Bolszoj. Urodził się 2 stycznia 1927 r. w Leningradzie (Petersburgu) i jego premiera Śpiącej królewny Czajkowskiego na naszej scenie zbiegła się z 70. rocznicą urodzin artysty. Ukończył leningradzką Szkołę Baletową, gdzie jego nauczycielami byli: B. Szawrow, A. Pisariew, A. Puszkin i A. Waganowa. W 1946 r. związał się jako tancerz z Leningradzkim Teatrem Opery i Baletu im. S. Kirowa. Już w latach 40. pracował jako choreograf z dziecięcym studiem Pałacu Kultury w Leningradzie oraz z młodzieżą tamtejszej szkoły baletowej.

   Jego pierwsza wielka produkcja choreograficzna w Teatrze Kirowa - Kamienny kwiat Prokofiewa (1957) odniosła znaczący sukces i w dwa lata później zrealizowana została również na scenie Teatru Bolszoj w Moskwie. Duże uznanie zdobyła również jego leningradzka inscenizacja Legendy o miłości Mielikowa (1961), która przyniosła mu pozycję baletmistrza Teatru Kirowa. Obie one uznane zostały za przełomowe wydarzenia twórcze we współczesnym balecie rosyjskim, a w ślad za tym choreograf otrzymał w 1964 r. zaszczytne stanowisko głównego baletmistrza, czyli dyrektora artystycznego sławnego na całym świecie Baletu Bolszoj w Moskwie. Funkcję tę pełnił nieprzerwanie do 1995 r., rozwijając w tym czasie bardzo intensywną twórczość choreograficzną. Jest także profesorem Konserwatorium Sankt-Petersburskiego i Moskiewskiej Akademii Baletu.

   Wśród jego głośnych, autorskich inscenizacji baletowych znalazły się: Spartakus Chaczaturiana (1968), Iwan Groźny do muzyki Prokofiewa (1975), Angara Eszpaja (1976), Romeo i Julia Prokofiewa (1979) i Złoty wiek Szostakowicza (1982). Wystawiał również na scenie moskiewskiej najpopularniejsze balety akademickie, takie jak: Dziadek do orzechów, Śpiąca królewna, Jezioro łabędzie, Bajadera, Don Kichot, Giselle, Korsarz, Rajmonda. Od wielu lat cieszy się opinią najlepszego, reprezentacyjnego twórcy baletowego swojego kraju, co przyniosło mu najwyższe honory państwowe i dowody profesjonalnego uznania. Nosi tytuł ludowego artysty. Jest laureatem niezliczonej ilości nagród i odznaczeń nie tylko rosyjskich, ale także w innych krajach. Był również inicjatorem i honorowym głównym redaktorem pierwszej rosyjskiej encyklopedii baletowej (1981).

   Osiągnął wysoko notowaną pozycję na arenie międzynarodowej, co spowodowało, że zapraszano go do przewodniczenia składom jurorskim wielu konkursów baletowych. Był również współzałożycielem i wieloletnim przewodniczącym Sekcji Tańca w Międzynarodowym Instytucie Teatralnym (ITI). Jego realizacje znane są szeroko w świecie, zarówno z licznych tournée Baletu Bolszoj, jak też z premier w czołowych teatrach Austrii, Bułgarii, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Polski, Szwecji, Turcji i Włoch. Większość przedstawień Grigorowicza sfilmowano lub zarejestrowano na wideo.

   Po śmierci jego żony, słynnej baleriny Natalii Biessmiertnowej, w lutym 2008 r. zaproponowano mu powrót do Teatru Bolszoj jako honorowy baletmistrz.


Fot. Archiwum